คนที่มีบ้านย่อมรู้ดีว่า “ปลวก” เป็นอีกหนึ่งตัวร้ายที่ทำลายบ้านอันแสนสุขของเรา ซึ่งปลวกจะทำงานเป็นขบวนการกันอย่างเงียบเชียบ รู้ตัวอีกทีบ้านทั้งหลังก็อาจพังด้วยน้ำมือ “ปลวก” ฉะนั้นเพอร์เฟคโฮมส์จึงนำสาเหตุและวิธีกำจัดปลวกมาฝาก เพื่อป้องกันและจัดการปัญหานี้ให้หมดไปอย่างง่ายดาย
ปลวกคืออะไร เกิดมาจากอะไร
ปลวกเป็นแมลงที่มีลักษณะความเป็นอยู่แบบสังคม มีการแบ่งแยกหน้าที่การทำงานออกจากกันอย่างชัดเจน แบ่งเป็น 3 วรรณะ โดยแต่ละวรรณะ จะมีรูปร่างหน้าตาและหน้าที่ ที่แตกต่างกันออกไป
วรรณะกรรมกร หรือ ปลวกงาน
- ลักษณะ ลำตัวเป็นสีขาว น้ำตาลแดงจนถึงดำ ไม่มีตา ใช้นวดเป็นอวัยวะรับความรู้สึกคลำทาง ไม่มีเพศ
- หน้าที่ หาอาหารมาเลี้ยงนางพญา ราชา ปลวกทหารและปลวกอื่น ๆ ดูแลรักษาไข่ สร้างรัง ทำความสะอาดรัง ซ่อมแซมรัง

วรรณะทหาร
- ลักษณะ ส่วนหัวจะมีกราม 1คู่ หรือบางชนิดคล้าย ๆ งวง ยื่นไปด้านหน้า
- หน้าที่ ต่อสู้ คอยป้องกันศัตรูไม่ให้เข้ามารบกวนไข่ และประชากรภายในรัง

วรรณะสืบพันธุ์
- แมลงเม่า ลำตัวมีสีน้ำตาลเข้ม มีปีก 2คู่ มีทั้งเพศผู้และเพศเมีย มีลักษณะเหมือนกัน
- ปลวกนางพญา และ ราชา ผสมพันธุ์และวางไข่

วงจรชีวิตของปลวก

วงจรชีวิตปลวกเริ่มต้นขึ้นเมื่อสภาพอากาศเปลี่ยนหรือมีความชื้นสูง แมลงเม่าจะออกจากรัง (แมลงเม่าคือปลวกระยะตัวเต็มวัยที่มีปีก) และบินไปรวมกันในบริเวณที่มีแสงสว่างจ้า เช่น หลอดไฟ เพื่อกระตุ้นการตกไข่ โดยร่างกายของปลวกมีการพัฒนาให้มีความแข็งและมีสีเข้ม เพื่อให้ทนต่อแสงไฟและความชื้นของอากาศ เมื่อผสมพันธุ์แล้ว แมลงเม่าจะสลัดปีกออกโดยแมลงเม่าตัวเมียจะกลายเป็นราชินีปลวก และหาสถานที่สำหรับสร้างอาณาจักรใหม่เพื่อสร้างรัง หลังจากผสมพันธุ์ 2-3วัน จึงเริ่มวางไข่ จากนั้นไข่จะฟักออกมาเป็นตัวอ่อนและเจริญเติบโตโดยมีการลอกคราบจนเป็นตัวเต็มวัยใช้เวลาโดยรวมประมาณ 2ปี จึงจะบินออกมาเพื่อผสมพันธุ์ต่อไป
ชนิดของปลวก
ปลวกที่อาศัยอยู่ในเนื้อไม้ จำแนกเป็น 2กลุ่ม
- ปลวกไม้แห้ง มักพบในไม้ที่ค่อนข้างแห้งหรือมีความชื้นเพียงเล็กน้อย
- ปลวกไม้เปียก มักพบในต้นไม้ยืนต้น หรือในไม้ผุที่มีความชื้นค่อนข้างชื้น
ปลวกที่อาศัยอยู่ในดิน จำแนกเป็น 3 กลุ่ม
- ปลวกชนิดสร้างรังใต้พื้นดิน
- ปลวกชนิดสร้างรังขนาดเล็กบนดินหรือเหนือพื้นดิน
- ปลวกชนิดสร้างรังขนาดกลางกึ่งใหญ่บนดิน
ปลวกที่พบในประเทศไทย
- ปลวกใน Rhinotermitida เป็นปลวกใต้ดิน กลุ่มที่เข้าทำลายไม้ใช้ประโยชน์ต่าง ๆ โดยเฉพาะอาคารบ้านเรือนที่อยู่ในเขตเมือง ก่อให้เกิดความเสียหายทางเศรษฐกิจสูงสุด คือ“Coptotemes gestroi”
- ปลวกใน Termitidae บางชนิดจะเป็นปลวกใต้ดิน บางชนิดเป็นพวกสร้างรังขนาดเล็กบนดิน หรือ บนต้นไม้ และ บางชนิดสร้างรังขนาดใหญ่บนดิน เป็นกลุ่มที่มักพบทำความเสียหายให้แก่ ต้นไม้ยืนต้น กล้าไม้ที่เพาะปลูกไว้ ตลอดจนไม้ใช้ประโยชน์ที่อยู่กลางแจ้ง และ ไม้ในอาคารบ้านเรือนที่อยู่ในชนบท แต่ความเสียหายไม่รุนแรงมากนัก หลายชนิดจัดเป็นกลุ่มปลวกที่มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศป่าธรรมชาติ
ปลวก สามารถเข้าสู่อาคารบ้านเรือนได้อย่างไร
- ตามรอยแตกร้าวของพื้นคอนกรีต บันได หรือ รอยต่อระหว่างพื้นคอนกรีตและผนัง
- โดยปลวกวรรณะสืบพันธุ์ หรือ แมลงเม่าที่จับคู่กันแล้วสร้างรังใหม่ในบริเวณอาคารที่มีแหล่งอาหารและความชื้นที่เหมาะสม
- โดยติดมากับโครงสร้างไม้ ที่นำมาใช้ในการปลูกสร้าง หรือ ติดมากับเฟอร์นิเจอร์ที่ย้ายเข้ามา โดยเฉพาะปลวกไม้แห้ง
- โดยติดมากับดินที่นำมาถมที่ หรือ ติดมากับต้นไม้ที่ย้ายเข้ามาปลูกในบริเวณอาคาร
ปัจจัยที่ชักนำให้ปลวกเข้ามาทำลายไม้ในอาคารบ้านเรือน
- ไม้หรือโครงสร้างไม้ ที่สัมผัสกับพื้นดินโดยตรง
- รอยแตกร้าวบริเวณฐานรากของอาคาร
- อาคารบ้านเรือน ที่มีการระบายน้ำและอากาศไม่เพียงพอ
- โครงสร้างของอาคาร ที่มีการใช้ไม้เนื้ออ่อน ซึ่งไม่ได่ผ่านการอาบน้ำยาป้องกันรักษาเนื้อไม้
- มีเศษไม้ หรือ วัสดุที่จะเป็นแหล่งอาหารของปลวกอยู่ในบริเวณรอบ ๆ อาคาร
วิธีตรวจเช็คอย่างไรให้ปลอดภัยจากปลวกขึ้นบ้าน
1.ดูจากโครงสร้างบ้านที่เป็นไม้ เช่น ขอบประตู วงกบหน้าต่าง ขอบบัว หากพบว่ามีรอยแตก หรือบวมเพราะความชื้นจะต้องรีบซ่อมแซมแก้ไขทันที
2.บริเวณฝ้าเพดาน ฝ้าบวม ฝ้าเปลี่ยนสี ที่มีกระดาษหุ้ม หากพบว่ามีผงสีน้ำตาลตามฝ้าแปลว่าปลวกได้เริ่มสร้างทางเดินรัง
3.ร่องรอยการเดินของปลวก จะมีลักษณะเป็นร่องรอยทางเดินยาวสีดำทำมาจากดินหรือใบไม้เพื่อคลุมตัวจากความร้อน มักจะอยู่บริเวณกำแพง ขอบหน้าต่าง ขอบมุมไม้ เป็นต้น
4. พบแมลงเม่า แมลงเม่า คือ ปลวกในวรรณะสืบพันธุ์ที่โตเต็มวัย หากมีแมลงเม่าบริเวณบ้านให้ระวังปลวกได้เลย แมลงเม่าจะสลัดปีกออกหลังจากที่จับคู่และย้ายลงไปใต้ดินเพื่อสร้างรังปลวก
5. ฟังเสียงกลวงเปราะในไม้ หากผนังบ้านไม้ เฟอร์นิเจอร์ไม้ มักจะมีปลวกกัดกินภายในจนกลวง ควรทดสอบด้วยการเคาะฟังเสียง ถ้าได้ยินเสียงเปราะกลวงของไม้ ให้สันนิษฐานไว้ก่อนเลยว่ามีปลวก
6. ขี้ปลวก ลักษณะเป็นสีน้ำตาลเข้มเกือบดำคล้ายดินแห้ง ๆ ตามบริเวณบ้าน
วิธีสังเกตง่ายๆ ควรเริ่มต้นดูจากโครงสร้างบ้านที่เป็นไม้ เช่น ขอบประตู วงกบหน้าต่าง ขอบบัว หากพบว่ามีรอยแตก หรือบวมเพราะความชื้นจะต้องรีบซ่อมแซมแก้ไขทันที รวมถึงบริเวณฝ้าเพดานที่มีกระดาษหุ้ม หากพบว่ามีผงสีน้ำตาลตามฝ้าแปลว่าปลวกได้เริ่มสร้างทางเดินรัง
ที่สำคัญต้องไม่ลืมสังเกตปีกแมลงเม่าตามพื้นบ้าน รวมถึงให้ลองเคาะเฟอร์นิเจอร์ไม้เพื่อฟังเสียงเนื้อไม้ หากพบความผิดปกติควรติดต่อผู้เชี่ยวชาญด้านการจำกัดปลวกเพื่อป้องกันไม่ให้ปลวกแพร่พันธุ์กว้างกว่านี้
รู้จักปลวก วิธีกำจัดปลวกแล้ว นอกจากนี้ยังมี
ขอบคุณรูปภาพจาก บริษัท อินทู เพสท์ คอนโทรลเซอร์วิส จำกัด และ Bangkok Pets Solution
คิดเห็นอย่างไรบอกเราได้ที่นี่
ถาม-ตอบ กับ 9 วิธีกำจัดปลวกขึ้นบ้าน ศัตรูตัวร้ายบ่อนทำลายบ้านคุณ
สังเกตการเจอเส้นทางเดินปลวก, ตรวจสอบซากแมลงเม่า พบมูลปลวก และตรวจสอบไม้กลวงเป็นวิธีที่ช่วยตรวจจับการรุนแรงของปลวก
ใช้โพรพาเน็ก ใช้น้ำมันเครื่อง ใช้สมุนไพรเช่นน้ำมันหอมระเหย ใช้น้ำส้มสายชูกำจัดปลวก
ใช้สารเคมีเช่นปิโตรเลียม โซลเวนท์ คาร์บาริล และฟิโพรนิล
ปลวกสามารถทำลายต้นไม้ กระดาน เฟอร์นิเจอร์ไม้ เตียงไม้ และโครงสร้างไม้ของบ้าน
รักษาความสะอาดบริเวณโครงสร้าง ใช้ไม้ที่มีคุณภาพดี กำจัดไม้ที่เสื่อมสภาพ
การใช้สารเคมีเป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและรวดเร็วในการกำจัดปลวก
ใช้การกำจัดปลวกเชิงชีวภาพ, ควบคุมความชื้นในสวนและบริเวณที่อาศัยปลวก และใช้สารเคมีกำจัดปลวกในที่เหมาะสม










